Qaama Oromoo Maccaa fi qubsuma isaanii – balbala shan, gosa baay’ee, fi seenaan walitti isaan hidhe

Barreeffama Seenaa | Ebla 2026

Seensa: Oromoon Maccaa – Eenyu?

Oromoon Maccaa qaama Oromoo guddaa keessaa isa tokko. Isaanis Oromoo kanneen aadaa, duudhaa, fi sirna Gadaa keessatti iddoo guddaa qaban. Akka seenaa Oromoo duriitti, Oromoon Maccaa balbala shan (gosa shan) qaba.

Balbalonni shanan isaanii:

Barreeffamni kun seenaa, qubsuma, fi gosa balbala Oromoo Maccaa shanan kanaa ifa taasisuuf yaala.

Balbala 1: Warra Liiban – Angafummaa fi Seenaa

Eenyu?

Warri Liiban warra angafa Oromoo Maccaati. Isaan kun balbala keessaa angafa – namoonni duraa, kabajamoon, fi warri sirni Gadaa isaanin durfama ture.

Gosoota Liiban

Liiban gosoota sadii qaba:

Qubsama Ammaa

Warri Liiban har’a qubsumaan godinaalee Shawaa Lixaa fi Shawaa Kaaba-Lixaa keessa jiraatu.

Sirni Gadaa fi Odaa Bisil

Sirni Gadaa Oromoo Maccaa dur Odaa Bisil jedhamu jalatti ta’ama ture. Odaan kun naannawa magaalaa Ijaajjii (Shawaa Lixaa) keessatti argama.

“Odaa Bisil – bakki sirni Gadaa Oromoo Maccaa itti durfama ture. Warri Liiban iddoo kana keessatti aangoo guddaa qaba turan.”

Balbala 2: Warra Guduruu – Balbala Sagal

Eenyu?

Warri Guduruu balbala Oromoo Maccaa kan biraa. Isaan kun baldhinaan godina Horroo Guduruu Wallaggaa keessa jiraatu.

Gosoota Guduruu

Guduruun sagal jedhama. Gosoonni kunneen baay’ee kan adda baafamaniidha.

Odaa Bulluq

Sirni Gadaa Oromoo Maccaa Odaa Bisil qofa osoo hin taane, Odaa Bulluq jedhamu jalattis tajaajila ture. Warri Guduruu Odaa Bulluq jalatti sirna Gadaa bulaa turan.

“Warri Guduruu – Odaa Bulluq jalatti Gadaa bulaa turan. Isaan balbala sagal.”

Balbala 3: Warra Jaawwii – Laga Abbayyaa Gamatti

Eenyu?

Warri Jaawwii Oromoota Maccaa ilmaan Jaawwii ti. Isaan kun qubsumaan laga Abbayyaa gamanatti irra jiraatu.

Qubsuma

Warri Jaawwii jiraatan:

Oromoota Gojjam

Oromoota Jaawwii keessaa warri Godina Gojjam (Aanaa Jaawwii, Buree, fi Matakkal) keessa jiraatanis Oromoota Gojjam jedhamu. Isaanis Oromoo Maccaa irraa kan ka’an.

“Warri Jaawwii – laga Abbayyaa irraa eegalee hamma Gojjamitti. Isaan Oromoo Maccaa warra laga guddaa caban.”

Balbala 4: Warra Daallee (Daadhii) – Baay’een Oromoo Maccaa

Eenyu?

Warri Daallee (Daadhii) Oromoota Maccaa keessaa warra baay’eedha. Isaan kun qubsumaan godinaalee afur keessatti argamu.

Gosoota Daallee

Ilmaan Daallee torba (7) jedhamu.

Qubsuma

Warri Daallee jiraatan:

“Warri Daallee – balbala baay’aa. Isaan godinaalee afur keessatti argamu. Ilmaan Daallee torba.”

Balbala 5: Warra Jiddaa – Laga Gibee Waliin

Eenyu?

Warri Jiddaa Oromoota Maccaa qubsumaa fi jireenyi isaanii laga Gibee waliin walitti hidhateedha.

Qubsuma

5G – Maal jechuudha?

Warri Jiddaa walumaagalaa “5G” jedhamu. Kunis gosa shan (5) warra Jiddaa jiran jechuudha.

“Warri Jiddaa – laga Gibee qaban. Isaan Jimmaa fi Gibee Gamaa keessa jiraatu. 5G jechuun gosa shan isaaniiti.”

Gabaasa: Oromoon Maccaa – Tokkummaa keessatti Baay’ina

Oromoon Maccaa balbala shan qaba:

Oromoon Maccaa tokko – garuu balbala fi gosa adda addaa. Isaan kun:

• Aadaa fi duudhaa tokko qabu
• Sirna Gadaa tokko keessatti walitti dhufu
• Odaa Bisil fi Odaa Bulluq jalatti wal argan
• Oromummaadhaan walitti hidhaman

Xumura: Seenaan Oromoo Maccaa Hanga Jaarraa 20ffaa

Oromoon Maccaa balbala shan, gosa baay’ee, fi seenaa gugurdaa qaba. Isaan:

• Sirna Gadaa keessatti iddoo guddaa qaban
• Daangaa fi mootummaa adda addaa keessa jiraatan
• Aadaa, afaan, fi duudhaa isaanii eegganii turan
• Har’as Oromummaadhaan jiraatu

Seenaan Oromoo Maccaa hanga Jaarraa 20ffaa seenaa qabsoo, jireenyaa, fi jabaadha.

“Oromoon Maccaa balbala shan – garuu onnee tokko. Aadaa tokko. Afaan tokko. Oromummaa tokko.”

© 2026 – Seenaa Oromoo Maccaa | Qorannaa Aadaa fi Duudhaa

“Balbala shan, gosa baay’ee, garuu Oromoon Maccaa tokko. Odaa Bisil jalatti wal argan. Sirna Gadaa keessatti walbulchaa turan. Oromummaadhaan wal qaban.” 🌿🇴🇲