የ150 ዓመት ቁስል፣ የ7ሺ ህይወት መስዋዕትነት፣ እና ዛሬው ወሳኝ ጊዜ

ጸሐፊ፦ ዳንዲ ረገባ

ለኦሮሞ ህዝብ ፊንፊኔ ተራ የፖለቲካ ጉዳይ አይደለም። የከተማ ድንበር ጉዳይ አይደለም። የበጀት ድርሻ ወይም የአስተዳደር ክልል ጉዳይ አይደለም።

የህልውና ጉዳይ ነው።

ፊንፊኔ የኦሮሞ ህዝብ መታወቂያ፣ ክብር እና የወደፊት ተስፋ የተጠቃለለባት ከተማ ናት። እሷ ልብ ናት። እሷ ነፍስ ናት። እሷ መሠረት ናት። እናም ይህችን ልብ ለማውጣት የሚደረግ ማንኛውም ሙከራ፣ የህዝቡን ህልውና ራሱን ለማጥፋት የሚደረግ ጥረት ነው።

የታሪክ ጠባሳው፦ ከ150 ዓመት በላይ የፈወስ ቁስል

ዛሬ ፊንፊኔ ላይ የምናየው ቀውስ አዲስ አይደለም። የ150 ዓመት ዕድሜ ያለው የታሪክ ጠባሳ አካል ነው።

የአፄ ሚኒሊክ ሰራዊት ወደ ደቡብ ሲዘምት፣ ኦሮሞን ከመሬቱ አስወግዶ፣ መሬቱን በግዳጅ በመያዝ፣ እና የኦሮሞን ባህላዊ፣ ፖለቲካዊ እና ኢኮኖሚያዊ ስርዓት በማፈራረስ ላይ ነበር። ያ የመጀመሪያው ስብራት ነበር—በህዝብ፣ በመሬት እና በማንነት መካከል የተፈጠረ ጥልቅ ስብራት።

ይህ ስብራት አልተፈወሰም። ተሸፍኗል፣ ችላ ተብሏል፣ የተካደ ነው—ነገር ግን አልተፈወሰም። እና በየትውልዱ፣ ቁስሉ እንደገና ይከፈታል።

ቄሮ፦ ስብራቱን ለመጠገን የተነሳ ትውልድ

ከ150 ዓመታት በኋላ፣ አዲስ የኦሮሞ ትውልድ—የቄሮ ትውልድ—ጮክ ብሎ እና በማይሻር መልኩ ተነሳ።

ይህ ትውልድ ታሪኩን አውቆ ነበር። ስብራቱን ተሰምቶት ነበር። እና ህመሙን የበለጠ ለመሸከም ፈቃደኛ አልሆነም።

በዚያም ቄሮ ተነሳ—ለፍትህ፣ ለእውቅና፣ እና የተሰበረውን ለመጠገን። ለዚህ ትግል ከ7,000 በላይ ወጣቶች ህይወታቸውን ሰጥተዋል። 7,000 ህልሞች። 7,000 የወደፊት ጊዜዎች። 7,000 ነፍሳት በፍትህ መሠዊያ ላይ።

የቄሮ ንቅናቄ ለውጥ ብቻ አልነበረም—ትንሳኤ ነበር። ኦሮሞ ህዝብ ከእንግዲህ ዝም እንደማይል፣ ከእንግዲህ እንደማይጠብቅ፣ እና ከእንግዲህ እንደማይሸነፍ ለዓለም ያሳወቀ ትንሳኤ ነበር።

የተሰጠው ቃል እና የተሰበረው እምነት

የቄሮን ድል ተንተርሶ፣ የኢህአዴግ ክንፍ የሆነው ብልጽግና ፓርቲ ስልጣን ያዘ። ወደ ስልጣን ሲመጣ፣ ለኦሮሞ ህዝብ ቃል ገባ፦ ጥያቄዎቹን አንድ በአንድ ቆጥሮ እመልሳለሁ።

ከእነዚህ ጥያቄዎች ዋናው ምን ነበር? የመሬት ባለቤትነት ማረጋገጥ። ፊንፊኔ የኦሮሚያ አካል መሆኗን ማረጋገጥ። የተዘረፈው መመለሱን ማረጋገጥ። የተሰበረው መጠገኑን ማረጋገጥ።

ለስምንት ዓመታት፣ ኦሮሞ ህዝብ ጠበቀ። በቃሉ አመነ። ፍትህ በመጨረሻ እንደሚደርስ ተስፋ አደረገ።

ነገር ግን በስምንት ዓመታት ውስጥ፣ ያ ቃል ክህደት ሆነ።

ዛሬው ክህደት፦ ፊንፊኔን ለመንጠቅ የሚደረግ ሙከራ

ብልጽግና ፓርቲ አሁን “ምክክር” በሚባል ሂደት ፊንፊኔን ከኦሮሚያ ለመንጠቅ የመጨረሻ ውሳኔ ላይ ደርሷል።

የዚህ “ምክክር” መደምደሚያ ግልጽ ነው፦ ፊንፊኔ የኦሮሚያ አይደለችም።

ይህ የአስተዳደር ለውጥ አይደለም። ይህ የፖሊሲ ማስተካከያ አይደለም። ይህ የኦሮሞ ህዝብ ላይ የሚደርስ ቀጥተኛ ጥቃት ነው።

ብልጽግና ፓርቲ የቄሮን ንቅናቄ ድል ተንተርሶ ስልጣን የያዘ ፓርቲ፣ አሁን ኦሮሞን ለሁለተኛ ጊዜ ለመስበር እየሞከረ ነው።

የመጀመሪያው ስብራት በሚኒሊክ ሰራዊት ነበር።
ሁለተኛው ስብራት በብልጽግና ፓርቲ እየተሞከረ ነው።

ዓላማው አንድ ነው፦ ኦሮሞን መሬቱን ማጥፋት፣ ማንነቱን መሰረዝ፣ እና ድምጹን ማፈን።

የመቋቋም ተፈጥሮአዊ መብት

ግን እዚህ ላይ ብልጽግና እና አጋሮቹ ሊረዱት ያቃታቸው እውነት አለ።

የኦሮሞ ህዝብ ራሱን የመከላከል ተፈጥሮአዊ መብት አለው።

ይህ መብት በሕግ የተሰጠ አይደለም—በሰብአዊነት የተሰጠ ነው። ይህ መብት በሰነድ የተረጋገጠ አይደለም—በህልውና የተረጋገጠ ነው።

ማንኛውም ህዝብ፣ ህልውናው ሲጠቃ፣ ራሱን የመከላከል መብት አለው። የኦሮሞ ህዝብ ከምንም ህዝብ ያነሰ አይደለም።

የፊንፊኔ ጉዳይ የመተዋወቅ ጉዳይ አይደለም—የህልውና ጉዳይ ነው። እና ህልውና የማይደራደር ነው።

የሚበራው ይበራል

ብልጽግና ፓርቲ የውሳኔ ሰነዶችን ሊያዘጋጅ ይችላል። ምክክር ሊጠራ ይችላል። ህጎችን ሊያወጣ ይችላል። ድንበሮችን እንደገና መሳል ይችላል።

ነገር ግን ወረቀት ላይ የሚጻፈው ነገር በህዝብ ልብ ውስጥ ያለውን እውነት ሊለውጥ አይችልም።

እና እውነቱ ይህ ነው፦ ፊንፊኔ የኦሮሚያ ዋና ከተማ ናት። ዘላለም የኦሮሚያ አካል ትሆናለች።

እንደ ጠዋት ፀሀይ ከምስራቅ እንደምትወጣ፣ እንደ ወንዝ ወደ ባህር እንደሚፈስ፣ እንደ ተራራ ሥሩን እንደማይተው—ፊንፊኔ የኦሮሚያ አካል ናት። ይህ በሰነድ የሚሰጥ አይደለም፤ በታሪክ የተረጋገጠ ነው። በህግ የሚሰጥ አይደለም፤ በደም የተረጋገጠ ነው።

የሚበራው ይበራል እንጂ።

ጊዜያዊ ስልጣን ሊደበቅ ይችላል፣ ነገር ግን ፀሀይ ሁልጊዜ ታበራለች። የውሸት ድሎች ሊኖሩ ይችላሉ፣ ነገር ግን እውነት ሁልጊዜ ትወጣለች። ፊንፊኔ የኦሮሚያ ዋና ከተማ ሆና ትቀጥላለች—ምክንያቱም ህዝቡ እንደዚያ ስለሚያውቀው፣ ምክንያቱም ታሪክ እንደዚያ ስለሚመሰክር፣ እና ምክንያቱም ፍትህ እንደዚያ ስለሚጠይቅ።

ለህዝቡ የመጨረሻ መልዕክት

ለኦሮሞ ህዝብ በሙሉ፦

ታሪካችሁ ይታወቃል። ህመማችሁ ይታወቃል። ትግላችሁ ይታወቃል። የቄሮ ጀግኖች ህይወታቸው በከንቱ አልሞተም። መስዋዕትነታቸው እንደ ተስፋ ዘር በመሬት ላይ ተተክሏል። እና ያ ዘር አሁን እያበቀለ ነው።

ለአምባገነኖች አሳሳቢ ቃል፦

የኦሮሞን ህዝብ መንፈስ ሊያፈርሱ አይችሉም። የኦሮሞን ህልም ሊያጠፉ አይችሉም። የኦሮሞን ፍትህ ጥማት ሊያረኩ አይችሉም። ያህል ጊዜ ሞክራችሁ፣ ያህል ጊዜ ተሸንፋችኋል። እናም ዛሬም እንደገና ትሸነፋላችሁ።

ፊንፊኔ የኦሮሚያ ናት። ዘላለም የኦሮሚያ ትሆናለች። ይህ የማይለወጥ እውነት ነው—በደም የተጻፈ፣ በታሪክ የታተመ፣ እና በህዝቡ ፈቃድ የታሸገ።

የሚበራው ይበራል እንጂ። ፊንፊኔ የኦሮሚያ ዋና ከተማ ሆኖ ይቀጥላል!

ኦሮሚያ ትነግር!
ፊንፊኔ የኦሮሚያ ናት!
ዘላለም የኦሮሚያ ትሆናለች!